ഇസ്രയേലുമായുള്ള ദശാബ്ദങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള വ്യാപാര-സഹകരണ കരാർ തുടരണോ അതോ റദ്ദാക്കണോ എന്ന വിഷയത്തിൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുള്ളിൽ ചേരിതിരിവ് ശക്തമാകുന്നു. ഗസ്സയിലെയും വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെയും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സ്പെയിനും അയർലൻഡും സ്ലോവേനിയയും കരാർ റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, ഇസ്രയേലിന്റെ സുരക്ഷാ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ജർമനിയും ഇറ്റലിയും ഈ നീക്കത്തെ ശക്തമായി തടയുകയാണ്. ഈ ഭിന്നത യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ വിദേശനയത്തിലെ വിള്ളലുകൾ ഒരിക്കൽ കൂടി പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു.
എന്താണ് ഈ ‘അസോസിയേഷൻ കരാർ’?
2000ൽ ഒപ്പുവെച്ച ഈ കരാറാണ് ഇസ്രായേലും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തിന്റെ നട്ടെല്ല്. ഇതുവഴി വലിയ തോതിലുള്ള വ്യാപാര ഇളവുകളും നികുതിയിളവുകളുമാണ് ഇസ്രായേലിന് ലഭിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ കരാറിലെ 'ആർട്ടിക്കിൾ 2' പ്രകാരം, ഇരുപക്ഷവും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ പാലിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ നടപടികൾ ഈ നിബന്ധനയുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമാണെന്നാണ് സ്പെയിൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ വാദിക്കുന്നത്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായുള്ള ഈ കരാർ റദ്ദാക്കുന്നത് ഇസ്രായേൽ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കനത്ത ആഘാതമുണ്ടാക്കും.
സ്പെയിനിന്റെയും അയർലൻഡിന്റെയും ‘മനുഷ്യാവകാശ’ പോരാട്ടം
യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ നിലപാടിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലുള്ളത് സ്പെയിനും അയർലൻഡുമാണ്. ഗസ്സയിലെ സാധാരണക്കാരുടെ മരണം കണ്ടില്ലെന്ന് നടിക്കാൻ യൂറോപ്പിനാകില്ലെന്ന് സ്പെയിൻ പ്രധാനമന്ത്രി പെഡ്രോ സാഞ്ചസ് ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കുന്നു. വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരുടെ അക്രമങ്ങൾ തടയാൻ ഇസ്രായേൽ തയ്യാറാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, കരാർ റദ്ദാക്കുക എന്നതല്ലാതെ മറ്റ് വഴികളില്ലെന്ന് ഇവർ വാദിക്കുന്നു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ യൂറോപ്പിന് ധാർമിക അവകാശമുണ്ടാകണമെങ്കിൽ ഇസ്രായേലിനെതിരെ നടപടി വേണമെന്നാണ് ഇവരുടെ പക്ഷം.
കവചമായി ജർമനിയും ഇറ്റലിയും
എന്നാൽ, ഇസ്രയേലിനെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്ന നീക്കത്തെ ജർമനിയും ഇറ്റലിയും ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു. ചരിത്രപരമായ കാരണങ്ങളാലും ഇസ്രായേലുമായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സുരക്ഷാ ബന്ധം കാരണവുമാണ് ജർമനി ഈ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നത്. കരാർ റദ്ദാക്കുന്നത് ഇസ്രായേലിനെ ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് അകറ്റുമെന്നും മേഖലയിൽ ഇറാൻ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സ്വാധീനം നൽകുമെന്നും ഇവർ ഭയപ്പെടുന്നു. ഉപരോധങ്ങൾക്ക് പകരം ഇസ്രായേലുമായി ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണ് വേണ്ടതെന്നാണ് ജർമൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുടെ നിലപാട്. ഇറ്റലിയും ഈ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതോടെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ തീരുമാനമെടുക്കാനാവാത്ത പ്രതിസന്ധിയിലായി.
തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള സാങ്കേതിക തടസങ്ങൾ
യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ ഏതെങ്കിലും സുപ്രധാന കരാർ റദ്ദാക്കണമെങ്കിൽ 27 അംഗരാജ്യങ്ങളും ഏകകണ്ഠമായി തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ജർമനിയും ഇറ്റലിയും വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം കരാർ പൂർണമായി റദ്ദാക്കുക എന്നത് നിയമപരമായി അസാധ്യമാണ്. എങ്കിലും, ഇസ്രായേലിലെ തീവ്രവലതുപക്ഷ മന്ത്രിമാർക്ക് ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തുകയോ ചില പ്രത്യേക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിരോധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന തരത്തിലുള്ള ചെറിയ നടപടികളിലേക്ക് യൂറോപ്പ് നീങ്ങിയേക്കാം. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ബ്രസൽസിൽ നടക്കുന്ന ചർച്ചകൾ യൂറോപ്പിന്റെ നിലപാട് എങ്ങോട്ടാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കും.