നെതന്യാഹുവിന്റെ അർജന്റീന പ്രണയം

2026 ഫിഫ ലോകകപ്പ് അവസാനിച്ചു. ന്യൂയോർക്കിലെ മെറ്റ്‌ലൈഫ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടന്ന ഫൈനലിൽ സ്‌പെയിൻ അർജന്റീനയെ 1-0ന് കീഴടക്കി ലോകചാമ്പ്യന്മാരായി. എന്നാൽ ഫൈനലിന് മുൻപും ശേഷവും ലോകമാധ്യമങ്ങളിൽ ചർച്ചയായത് കളിക്കളത്തിലെ തന്ത്രങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല; ഫുട്ബോളിനൊപ്പം അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയവും വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞു. ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു ഫൈനലിന് മുൻപ് പരസ്യമായി അർജന്റീനയ്ക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചതായിരുന്നു ഇതിന് പ്രധാന കാരണം.

അർജന്റീനയുടെ ജഴ്‌സി ഏറ്റുവാങ്ങിയ ശേഷം നെതന്യാഹു നടത്തിയ പ്രസ്താവന ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. 'ഞാൻ അർജന്റീനയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. പ്രസിഡന്റ് ഹാവിയർ മിലെയ് ഇസ്രായേലിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച സുഹൃത്തുക്കളിൽ ഒരാളാണ്,' എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ. ഫുട്ബോൾ ആരാധകർക്ക് ഇത് കൗതുകമായി തോന്നിയേക്കാം—ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി മറ്റൊരു ദേശീയ ടീമിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ എന്താണ് പ്രത്യേകത? അതൊരു നിമിഷനേരത്തെ ഫുട്ബോൾ വികാരം മാത്രമാണോ, അതോ വർഷങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ-നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണോ? ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ കളിക്കളത്തിന് പുറത്തേക്ക് നോക്കേണ്ടിവരും.

ഫുട്ബോളിനപ്പുറമുള്ള ഒരു ബന്ധം

ഇസ്രായേലും അർജന്റീനയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയതല്ല. 1949ൽ അർജന്റീന ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രത്തെ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചതോടെ ആരംഭിച്ച നയതന്ത്രബന്ധം, പിന്നീട് വ്യാപാരം, കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യ, ജലവിഭവ പരിപാലനം, ശാസ്ത്രഗവേഷണം, സുരക്ഷാ സഹകരണം എന്നീ മേഖലകളിലേക്കെല്ലാം വളർന്നു. ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജൂതസമൂഹങ്ങളിലൊന്ന് അർജന്റീനയിലാണുള്ളത്—ബ്യൂണസ് ഐറസ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് ജൂത വംശജർ ജീവിക്കുന്നു. ഈ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ചരിത്രപരമായി ശക്തിപ്പെടുത്തിയ ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്. എന്നാൽ ഈ ബന്ധം എപ്പോഴും സുഗമമായിരുന്നില്ല. 1992ൽ ബ്യൂണസ് ഐറസിലെ ഇസ്രായേൽ എംബസിക്കുനേരെയുണ്ടായ ബോംബാക്രമണവും, 1994ൽ AMIA ജൂത കമ്മ്യൂണിറ്റി സെന്ററിന് നേരെയുണ്ടായ ഭീകരാക്രമണവും അർജന്റീനയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ദാരുണമായ സംഭവങ്ങളിൽ പെടുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും ഈ ആക്രമണങ്ങൾ ഇന്നും ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും സുരക്ഷാ സഹകരണ ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന വിഷയമായി തുടരുന്നു.

നെതന്യാഹുവിന്റെ 'അർജന്റീന പ്രണയം' എന്താണ്?

'നെതന്യാഹുവിന് അർജന്റീനയോട് പ്രത്യേക ഇഷ്ടമുണ്ട്' എന്ന അഭിപ്രായം പലപ്പോഴും കേൾക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, അതിനെ വെറും വ്യക്തിപരമായ വികാരമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. ഒന്നാമതായി, അദ്ദേഹത്തിന് അർജന്റീനയുമായി വ്യക്തിപരമായ പരിചയമുണ്ട്. പിതാവ് ബെൻസിയോൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ അക്കാദമിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കുടുംബം ബാല്യകാലത്ത് കുറച്ചുകാലം ബ്യൂണസ് ഐറസിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ അർജന്റീന അദ്ദേഹത്തിന് അപരിചിതമായ നാടല്ല. എന്നാൽ ഇന്ന് കാണുന്ന അടുപ്പത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണം അതു മാത്രമല്ല. സമീപവർഷങ്ങളിൽ അർജന്റീനൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലുണ്ടായ കാതലായ മാറ്റമാണ് ഈ ബന്ധത്തെ പുതിയ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്.

മിലെയ് അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ മാറിയ വിദേശനയം

2023-ൽ ഹാവിയർ മിലെയ് പ്രസിഡന്റ് പദവിയേറ്റതോടെ അർജന്റീനയുടെ വിദേശനയത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. മുൻ സർക്കാരുകളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി അദ്ദേഹം ഇസ്രായേലുമായി അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഹമാസ് ആക്രമണത്തിനു പിന്നാലെ ഇസ്രായേലിന് പരസ്യ പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും, പലതവണ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശിക്കുകയും, ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന് ആവർത്തിച്ച് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ലോകകപ്പ് ഫൈനലിനു മുന്നോടിയായുള്ള നെതന്യാഹുവിന്റെ അർജന്റീന അനുകൂല പ്രസ്താവനയെ കേവലം ഫുട്ബോൾ പിന്തുണയായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. ഇരു സർക്കാരുകളും പങ്കിടുന്ന രാഷ്ട്രീയ അടുപ്പത്തിന്റെയും നയതന്ത്ര സൗഹൃദത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ അതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്. അങ്ങനെ, ലോകകപ്പ് ഫൈനൽ കളിക്കളത്തിനപ്പുറമുള്ള ആഗോള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്കും വേദിയായി. ഹാവിയർ മിലെയ് അധികാരമേറ്റശേഷം അർജന്റീനയുടെ വിദേശനയത്തിലുണ്ടായ ഈ മാറ്റം ലാറ്റിനമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽത്തന്നെ വലിയ ചർച്ചയായി. മേഖലയിലെ പല രാജ്യങ്ങളും വർഷങ്ങളായി ഇസ്രായേലിനോട് വിമർശനാത്മക നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അർജന്റീന വ്യത്യസ്തമായ പാത തിരഞ്ഞെടുത്തു. അധികാരമേറ്റ ഉടനെത്തന്നെ മിലെയ് ഇസ്രായേലിനെ തന്റെ പ്രധാന വിദേശനയ പങ്കാളികളിലൊന്നായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

പ്രസിഡന്റായശേഷം അദ്ദേഹം നടത്തിയ ആദ്യ വിദേശ സന്ദർശനങ്ങളിലൊന്ന് ഇസ്രായേലിലേക്കായിരുന്നു. ജറുസലേമിലെ വിലാപഭിത്തിയിൽ പ്രാർഥിച്ച മിലെയ്, ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ ആവർത്തിക്കുകയും ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സാമ്പത്തികം, കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യ, ജലസംരക്ഷണം, സൈബർ സുരക്ഷ, പ്രതിരോധം എന്നീ മേഖലകളിലെ സഹകരണം വർധിപ്പിക്കാനുള്ള ചർച്ചകളും പുരോഗമിച്ചു. ഈ രാഷ്ട്രീയ അടുപ്പമാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ പ്രസ്താവനയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകിയത്. ലോകകപ്പ് ഫൈനലിനു മുൻപ് അർജന്റീനയുടെ ജഴ്‌സി ഏറ്റുവാങ്ങി 'പ്രസിഡന്റ് ഹാവിയർ മിലെയ് ഇസ്രായേലിന്റെ മികച്ച സുഹൃത്താണ്' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത് വെറും ഫുട്ബോൾ അഭിപ്രായമായിരുന്നില്ല; ഇരു സർക്കാരുകൾ തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസത്തിന്റെ പരസ്യ പ്രകടനമായിരുന്നു അത്.

മറുവശവും ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിന്റെ മറുവശവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. അർജന്റീനയിലെ മുഴുവൻ ജനങ്ങളും മിലെയുടെ ഇസ്രായേൽ നയത്തെ ഒരേപോലെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല. ഗസ്സയിലെ യുദ്ധം രൂക്ഷമായതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ പലതവണ ഫലസ്തീൻ അനുകൂല പ്രകടനങ്ങൾ നടന്നു. സർവകലാശാലകളിലും തൊഴിലാളി സംഘടനകളിലും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകർക്കും ഇടതുപക്ഷ പാർട്ടികൾക്കുമിടയിൽ മിലെയ് സർക്കാരിന്റെ വിദേശനയത്തിനെതിരെ വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നു. അതിനാൽ 'അർജന്റീന മുഴുവൻ ഇസ്രായേലിനൊപ്പമാണ്' എന്ന നിഗമനം ശരിയല്ല—സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടും ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും പലപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.

അർജന്റീനയുടെ ചരിത്രവും ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രധാനമാണ്. ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജൂതസമൂഹത്തിനൊപ്പം, അറബ് വംശജരുടെ വലിയൊരു സമൂഹവും അർജന്റീനയിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഓരോ സംഭവവികാസവും അർജന്റീനയിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളെയും സ്വാധീനിക്കാറുണ്ട്. ഇതിനിടെയാണ് 2026 ലോകകപ്പ് വന്നെത്തിയത്. തുടർച്ചയായ മികച്ച പ്രകടനങ്ങളിലൂടെ അർജന്റീന വീണ്ടും ഫൈനലിലെത്തിയപ്പോൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മാധ്യമശ്രദ്ധ ടീമിലേക്കും രാജ്യത്തിലേക്കും കേന്ദ്രീകരിച്ചു. സ്വാഭാവികമായും പ്രസിഡന്റ് മിലെയുടെ വിദേശനയവും ഇസ്രായേലുമായുള്ള ബന്ധവും വീണ്ടും അന്താരാഷ്ട്ര വാർത്തകളിൽ ഇടംപിടിച്ചു.

അർജന്റീന ഫൈനലിൽ സ്‌പെയിനിനോട് തോറ്റെങ്കിലും, ലോകകപ്പിനു പുറത്തുള്ള ചർച്ച അവസാനിച്ചില്ല. നെതന്യാഹുവിന്റെ പരസ്യ പിന്തുണയും മിലെയ് സർക്കാരിന്റെ ഇസ്രായേൽ അനുകൂല നിലപാടും ചേർന്ന് ഫുട്ബോൾ വീണ്ടും ആഗോള രാഷ്ട്രീയവുമായി കൂട്ടിയിണക്കപ്പെട്ടു.

ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഇത് പുതിയ കാര്യമല്ല. ശീതയുദ്ധകാലം മുതൽ ലോകകപ്പ് പോലുള്ള വൻ കായികമേളകൾ പലപ്പോഴും നയതന്ത്ര സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറാനുള്ള വേദികളായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. വിജയവും തോൽവിയും മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരുടെ പ്രസ്താവനകളും പതാകകളും രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളും പലപ്പോഴും വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 2026 ലോകകപ്പും അതിനൊരു അപവാദമായിരുന്നില്ല.

ഉപസംഹാരം

2026 ലോകകപ്പ് ഫൈനലിന്റെ വിസിൽ മുഴങ്ങിയപ്പോൾ കിരീടം സ്‌പെയിന്റെ കൈകളിലായി. എന്നാൽ ലോകം മറക്കാത്ത മറ്റൊരു ചിത്രവുമുണ്ടായിരുന്നു—അർജന്റീനയുടെ ജഴ്‌സി കൈയിലേന്തി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു നടത്തിയ പിന്തുണാ പ്രഖ്യാപനം. ഒരു ഫുട്ബോൾ മത്സരത്തിനു മുൻപുള്ള സാധാരണ ആശംസയായി അതിനെ കാണാനാവില്ല. കാരണം, അതിനുപിന്നിൽ വർഷങ്ങളായി വളർന്നുവന്ന നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്ഥിരം സുഹൃത്തുക്കളോ സ്ഥിരം ശത്രുക്കളോ ഇല്ലെന്നു പറയാറുണ്ട്; ദേശീയ താൽപര്യങ്ങളാണ് രാജ്യങ്ങളെ അടുപ്പിക്കുകയും അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത്. ഇസ്രായേലും അർജന്റീനയും തമ്മിലുള്ള ഇന്നത്തെ ബന്ധവും അതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. സുരക്ഷ, ഭീകരവിരുദ്ധ സഹകരണം, കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യ, ജലപരിപാലനം, സൈബർ സുരക്ഷ, നിക്ഷേപം എന്നീ മേഖലകളിലെ പൊതുതാൽപര്യങ്ങളാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളെയും കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്നത്. ഹാവിയർ മിലെയ് അധികാരമേറ്റതോടെ ഈ ബന്ധത്തിന് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വേഗം ലഭിച്ചു എന്നു മാത്രം.

എന്നാൽ ഒരു കാര്യം മറന്നുകൂടാ, ഒരു സർക്കാരിന്റെ വിദേശനയം ആ രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ ജനങ്ങളുടെയും അഭിപ്രായത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കണമെന്നില്ല. അർജന്റീനയിൽ മിലെയുടെ ഇസ്രായേൽ അനുകൂല നയത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരും ശക്തമായി എതിർക്കുന്നവരും ഒരുപോലെയുണ്ട്. അതിനാൽ അർജന്റീനയെ ഏകീകൃതമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിലൂടെ മാത്രം വിലയിരുത്തുന്നത് യാഥാർഥ്യത്തെ പൂർണമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കില്ല. ഫുട്ബോൾ എപ്പോഴും അതിർത്തികൾ മറികടക്കുന്ന ഭാഷയാണ്. എന്നാൽ ലോകകപ്പ് പോലുള്ള വേദികൾ പലപ്പോഴും രാജ്യങ്ങളുടെ 'സോഫ്റ്റ് പവർ' പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഇടങ്ങളായും മാറാറുണ്ട്. ഒരു ടീമിന്റെ വിജയം ദേശീയ അഭിമാനം ഉയർത്തുമ്പോൾത്തന്നെ, ആ രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും വിദേശനയവുമെല്ലാം കൂടുതൽ ആഗോളശ്രദ്ധ നേടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അർജന്റീനയുടെ ലോകകപ്പ് യാത്ര അവസാനിച്ചിട്ടും, ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ അവസാനിക്കാത്തത്.

'നെതന്യാഹുവിന്റെ അർജന്റീന പ്രണയം' എന്ന തലക്കെട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ അതൊരു വ്യക്തിയുടെ ഫുട്ബോൾ ഇഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയാണെന്നു തോന്നിയേക്കാം. എന്നാൽ ആ തലക്കെട്ടിനു പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ നയതന്ത്ര ചരിത്രവും, മാറുന്ന ആഗോള സഖ്യങ്ങളും, ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ദിശയും, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങളും, ഇവയെല്ലാം കൂട്ടിയിണക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര താൽപര്യങ്ങളുമാണ്. ഫൈനലിൽ സ്‌പെയിൻ ലോകചാമ്പ്യന്മാരായി; അർജന്റീനയ്ക്ക് കിരീടം നഷ്ടമായി. എന്നാൽ ഈ ലോകകപ്പ് ഒരിക്കൽക്കൂടി തെളിയിച്ചത് മറ്റൊന്നാണ്—ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് ഫുട്ബോൾ ഒരു കളി മാത്രമല്ല. ചിലപ്പോൾ അത് നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഷയാണ്; ചിലപ്പോൾ സൗഹൃദത്തിന്റെ സന്ദേശമാണ്; ചിലപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളുടെ പ്രതീകമാണ്.

അതിനാൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ അർജന്റീന അനുകൂല പ്രഖ്യാപനത്തെ മനസിലാക്കണമെങ്കിൽ കളിക്കളത്തിലെ 90 മിനിറ്റിലേക്ക് മാത്രം നോക്കിയാൽ പോരാ. ബ്യൂണസ് ഐറസിൽനിന്ന് ജറുസലേമിലേക്കും, ലോകകപ്പ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിലേക്കും നീളുന്ന ആ ബന്ധത്തിന്റെ ചരിത്രംകൂടി വായിക്കേണ്ടിവരും. അപ്പോഴാണ് ഈ 'പ്രണയം' ഫുട്ബോളിനോടു മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയത്തോടും നയതന്ത്രത്തോടും തന്ത്രപരമായ താൽപര്യങ്ങളോടും കൂടിയാണെന്നു വ്യക്തമാവുക.